Noli Me Tangere Kabanata 6: Si Kapitan Tiago Buod at Tauhan

NOLI ME TANGERE

Kabanata 6:

Si Kapitan Tiago

Inihanda ni:

Jemaicah Domingo

BSIT 2C Web

Si Kapitan Tiago

(Don Santiago de los Santos)

Si Kapitan Tiago, na kilala rin bilang Don Santiago de los Santos, ay isang mayamang mangangalakal sa Binondo. Siya ay maikli, may maputlang-dilaw na kutis, mga tatlumpung taong gulang, at medyo mataba. Siya ay palakaibigan, relihiyoso, at palaging nagbibigay ng malalaking donasyon sa simbahan. Bagama't ipinagmamalaki niyang Espanyol siya, siya ay isang 'indio' na inangkop ang kulturang kolonyal. Ang kanyang kayamanan ay nagmula sa iba't ibang negosyo tulad ng paupahan ng lupa, opyo, at mga kontrata sa gobyerno. Kilala siya sa buong Maynila dahil sa kanyang maluho at palabas na pamumuhay.

Mga Tauhan

(Bahagi 1)

Kapitan Tiago

Ang pangunahing tauhan. Isang mayamang mangangalakal sa Binondo, relihiyoso ngunit mapagkunwari, at nagpapanggap na Espanyol.

Maria Clara

Anak ni Kapitan Tiago at Pia Alba. Maganda at mabait na dalaga, pinalaki ni Tiya Isabel, at katipan ni Crisostomo Ibarra.

Padre Damaso

Isang Pransiskano paring pari. Ninong ni Maria Clara, may malaking impluwensya kay Pia Alba, at isang mapanghimasok na tao.

Mga Tauhan

(Bahagi 2)

Pia Alba

Asawa ni Kapitan Tiago. Isang maganda at debotong babae. Namatay pagkasilang kay Maria Clara dahil sa lagnat.

Don Rafael Ibarra

Matalik na kaibigan ni Kapitan Tiago. Ama ni Crisostomo Ibarra. Siya ang nag-aayos ng katipunan nina Crisostomo at Maria Clara.

Tiya Isabel

Kapatid ni Kapitan Tiago. Siya ang nag-alaga at nagpalaki kay Maria Clara pagkamatay ng kanyang ina.

Talasalitaan

Bugtong

Nag-iisang anak; kakaiba

Ganid

Sakim; maramot

Kapus-palad

Maralita; walang kapalaran

Kawaksi

Katulong; katuwang

Magsing-irog

Mag-asawa; mga minamahal

Misantropo

Taong lumalayo sa lipunan

Nagkubli

Nagtago; nagtatago

Tinutuligsa

Pinupuna; pinagtatawanan

Tiwasay

Mapayapa; tahimik

Umaalipusta

Nang-aapi; nang-iinsulto

Buod ng Kabanata 6

(Bahagi 1)

Si Kapitan Tiago, na tunay na pangalang Don Santiago de los Santos, ay ipinanganak bilang bugtong na anak ng isang maramot na mangangalakal ng asukal sa Malabon. Dahil sa kasakiman ng kanyang ama, hindi siya nakatanggap ng wastong edukasyon, subalit isang Dominikanong pari ang nagbigay sa kanya ng kaalaman at gabay. Sa paglipas ng panahon, lumipat siya sa Maynila at doon ay naging isa sa pinakamayamang tao sa Binondo. Ang kanyang yaman ay nagmula sa iba't ibang pinagkakakitaan tulad ng pagpapaupa ng lupa, negosyo sa opyo, at mga kontrata sa pamahalaan. Kilala siya sa buong lungsod dahil sa kanyang mapagbigay na pagkatao at sa malalaking handaan na kanyang inihahandog. Lagi siyang nagbibigay ng malalaking donasyon sa simbahan upang matamo ang pabor ng mga prayle.

Buod ng Kabanata 6

(Bahagi 2)

Pinakasalan ni Kapitan Tiago ang magandang si Pia Alba mula Santa Cruz, at ang kanilang pag-iibigan ay nagbunga ng pag-asa para sa isang anak. Sa payo ni Padre Damaso, sumayaw si Pia sa pistang bayan ng Obando upang makamit ang biyaya ng magkaanak. Ipinanganak si Maria Clara, ngunit si Pia Alba ay namatay dahil sa mataas na lagnat pagkatapos ng panganganak. Mula noon, si Tiya Isabel, kapatid ni Kapitan Tiago, ang nag-alaga kay Maria Clara. Si Padre Damaso mismo ang naging ninong ni Maria Clara sa binyag. Naging matalik na kaibigan ni Kapitan Tiago si Don Rafael Ibarra, at pinagkasunduan nilang ikasal ang kanilang mga anak — si Maria Clara at si Crisostomo Ibarra.

Mga Aral na Natutunan

(Mula sa Kabanata 6)

Ituturo sa atin ng Kabanata 6 na ang tunay na kabutihan ng isang tao ay hindi nasusukat sa kayamanan o katayuan sa lipunan. Ipinapakita ni Rizal na ang pagpapanggap at pagkukunwari — tulad ng pagsasabing Espanyol ni Kapitan Tiago — ay isang palatandaan ng kolonyal na kaisipan na dapat labanan. Ang pagiging mapagkunwaring relihiyoso para sa personal na interes ay isang maling asal na nararapat na iwasan. Nagtuturo rin ito na ang tunay na pagmamahal sa pamilya, tulad ng pagmamahal ni Pia Alba at ng sakripisyo ni Tiya Isabel, ang siyang nagbibigay ng tunay na kahulugan sa buhay. Dapat tayong maging tapat sa ating sarili at sa ating pagkakakilanlan bilang mga Pilipino, nang hindi nagpapanggap para sa katanggap-tanggap ng iba. Ang kayamanan at kapangyarihan ay walang kabuluhan kung wala ang integridad at tunay na pagmamahal sa kapwa.