Бас Қаңқасы Анатомиясы: Ми Сауыты мен Бет Сүйектері

Бас қаңқасы: ми сауыты және бет сүйектері

Адам анатомиясы және сүйектердің құрылымдық ерекшеліктері

Бас сүйектің негізгі бөлімдері

Бас қаңқасы анатомиялық және қызметтік жағынан екі үлкен бөлімге бөлінеді: ми сауыты (neurocranium) және бет сүйектері (viscerocranium). Ми сауыты миды сыртқы ортаның әсерінен қорғайтын қорап тәрізді қызмет атқарса, бет сүйектері тыныс алу және ас қорыту жүйелерінің бастапқы бөлімдерін құрайды.

Ми сауыты (Neurocranium)

Миды қорғау қызметін атқарады.

Барлығы 8 сүйектен тұрады (4 тақ, 2 жұп).

Көру, есту және тепе-теңдік мүшелеріне тірек болады.

Сүйектері өзара қозғалмайтын жіктер арқылы байланысқан.

Ми сауытының сүйек құрамы

Ми сауыты күмбезден (calvaria) және негізден (basis) тұрады. Оның құрамына келесі сүйектер кіреді: 1. Тақ сүйектер: Маңдай (os frontale), шүйде (os occipitale), сына (os sphenoidale), тор (os ethmoidale). 2. Жұп сүйектер: Төбе (os parietale), самай (os temporale).

Бет сүйектері (Viscerocranium)

Бет бөлімі 14 сүйектен құралған. Бұл сүйектер көз шарасын, мұрын және ауыз қуыстарын құрауға қатысады. Ең ірілері — жоғарғы жақ (maxilla) және төменгі жақ (mandibula). Бет сүйектері жеке тұлғаның келбетін анықтауда маңызды рөл атқарады.

Бет бөлімінің сүйектер тізімі

Жоғарғы жақ (maxilla) - жұп, ауалы қуысы бар.

Бет сүйегі (os zygomaticum) - жұп, бет пішінін анықтайды.

Мұрын сүйегі (os nasale) - жұп, мұрын жонын құрайды.

Төменгі жақ (mandibula) - тақ, қозғалмалы сүйек.

Төменгі жақ сүйегі (Mandibula)

Төменгі жақ — бас сүйегіндегі шайнауға қатысатын жалғыз қозғалмалы сүйек. Ол денесінен және екі бұтағынан тұрады. Төменгі жақта тістер бекитін альвеолалық өсінді және бұлшықеттер бекитін тәждік өсінді орналасқан.

Бас сүйек жіктері (Suturae)

Сүйектер бір-бірімен дәнекер тінді қабаттар арқылы тығыз байланысқан. Негізгі жіктер: • Тәждік жік (маңдай және төбе сүйектері арасында); • Сагитталды жік (екі төбе сүйегі арасында); • Ламбда тәрізді жік (төбе және шүйде сүйектері арасында).

Жаңа туған нәрестенің бас сүйегінде еңбектер (fontanelles) болады. Олар туу кезінде бастың пішінін өзгертуге және мидың жылдам өсуіне мүмкіндік береді.

Анатомиялық ерекшеліктер

Көру, иіс сезу және есту құрылымдары

Көз шарасы (Orbita) - көз алмасы, бұлшықеттер және жүйкелер орналасады.

Мұрын қуысы (Cavitas nasi) - сүйекті және шеміршекті қалқа арқылы екіге бөлінген.

Сыртқы есту жолы - самай сүйегінде орналасқан, дыбыс толқындарын қабылдайды.

Назарларыңызға рахмет!