O‘zbekistonda Fuqarolik Jamiyati va Demokratik Islohotlar

O‘zbekistonda demokratik, fuqarolik jamiyatini barpo etish

Ma’ruza № 6: Nazariy asoslar va amaliy islohotlar

Fuqarolik jamiyati tushunchasi

Fuqarolik jamiyati — qonun ustuvor bo‘lgan, inson huquqlari va erkinliklari ta’minlangan, odamlar o‘z qiziqishlari yo‘lida ixtiyoriy birlashib, davlat boshqaruvida faol ishtirok etadigan ijtimoiy tuzumdir. U davlatdan mustaqil bo‘lgan o‘zini-o‘zi boshqarish organlari va jamoat birlashmalarini o‘z ichiga oladi.

Huquqiy asoslar

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi – jamiyat erkinligining kafolati.

"Nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risida"gi Qonun.

"Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida"gi Qonun.

O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning Harakatlar strategiyasi va Yangi O‘zbekiston strategiyasi.

Fuqarolik jamiyatining asosiy institutlari

Fuqarolik jamiyati bir qator muhim institutlarga tayanadi. Bular orasida eng asosiylari: O‘zini-o‘zi boshqarish organlari (Mahalla), Nodavlat notijorat tashkilotlari (NNT), Ommaviy axborot vositalari (OAV) va Siyosiy partiyalardir. Ularning har biri jamiyat va davlat o‘rtasidagi muvozanatni saqlashda o‘ziga xos rol o‘ynaydi.

Mahalla – noyob milliy institut

Mahalla instituti O‘zbekiston fuqarolik jamiyatining poydevori hisoblanadi. U nafaqat hududiy birlik, balki aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, tarbiya va jamoatchilik nazoratini amalga oshiruvchi noyob tuzilma bo‘lib, davlat va xalq o‘rtasidagi "ko‘prik" vazifasini bajaradi.

Nodavlat notijorat tashkilotlari (NNT) – fuqarolik jamiyatining o‘zagi va harakatlantiruvchi kuchidir.

Ijtimoiy-siyosiy konsepsiya

Ommaviy axborot vositalari (OAV)

OAV – "To‘rtinchi hokimiyat" sifatida jamiyatdagi muammolarni yoritish, shaffoflikni ta’minlash va jamoatchilik fikrini shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. So‘z va matbuot erkinligi – demokratik jamiyatning asosiy ko‘rsatkichidir.

Jamoatchilik nazorati shakllari

Davlat organlariga murojaatlar va so‘rovlar yuborish.

Jamoatchilik eshituvlarini tashkil etish.

Jamoatchilik monitoringini o‘tkazish.

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini muhokama qilish.

Yangi O‘zbekiston strategiyasi

Asosiy tamoyil: "Davlat organlari xalqqa xizmat qilishi kerak, xalq davlat organlariga emas". Islohotlarning maqsadi – ochiq, adolatli va xalqparvar davlat barpo etish hamda fuqarolik jamiyati institutlarining rolini kuchaytirishdir.

Xulosa

O‘zbekistonda fuqarolik jamiyatini rivojlantirish – mamlakatni modernizatsiya qilishning asosiy shartidir. Bu jarayon davlat va jamiyat o‘rtasidagi o‘zaro ishonchni mustahkamlaydi, inson huquqlarini himoya qilish va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi.