Кыймыл атоочтун зат атоочко окшош белгилери - 7-класс

Кыймыл атоочтордун зат атоочко окшош белгилери

7-класс | Кыргыз тили

Кыймыл атооч деген эмне?

Кыймыл атооч – этиштин кыймыл-аракетти заттын аты катары көрсөткөн өзгөчө формасы. Ал этиштик маанисин сактап, бирок зат атоочтун грамматикалык белгилерин кабыл алат.

Негизги мүчөлөрү: -оо, -өө, -уу, -үү, -мак.

Зат атоочко окшош 5 негизги белгиси

1. Көптүк санда өзгөрүшү

2. Таандык мүчөлөрдү кабыл алышы

3. Жөндөлүшү (жөндөмө мүчөлөр)

4. Сүйлөмдө ээ, баяндооч, толуктооч болуу

5. Сын атооч (аныктооч) менен айкалышы

1. Көптүк санда өзгөрүшү

Зат атооч сыяктуу эле кыймыл атоочтор да -лар (жана анын варианттарын) мүчөсүн кабыл алат.

Окуу + лар = Окуулар

«Мектептеги окуулар эртең менен башталат.»

2. Таандык мүчөлөрдү кабыл алышы

Кыймыл атооч зат атоочтой эле жак боюнча таандык мүчөлөр менен өзгөрөт.

1-жак: Менин баруум

2-жак: Сенин барууң

3-жак: Анын баруусу

3. Жөндөлүшү (Cases)

Мисалы: «Жазуу»

Атооч: Жазуу

Илик: Жазуунун

Барыш: Жазууга

Табыш: Жазууну

Жатыш: Жазууда

Чыгыш: Жазуудан

4. Сүйлөм мүчөсү: ЭЭ

Зат атооч сыяктуу эле кыймыл атооч сүйлөмдө ээлик кызматты аткарат.

«Китеп окуу – эң пайдалуу адат.»

Суроосу: Эмне? – Окуу (Ээ)

Сүйлөм мүчөсү: БАЯНДООЧ

«Анын тилеги – мектепте жакшы окуу.»

Эмне кылуу? / Эмне? – Окуу (Баяндооч)

Сүйлөм мүчөсү: ТОЛУКТООЧ

«Жаратылышта эс алууну баары жактырат.»

Эмнени? – Эс алууну (Тике толуктооч)

5. Сын атооч менен айкалышы

Кыймыл атоочтун алдына сын атооч келип, аны аныктап турат (зат атооч сыяктуу).

Кызыктуу окуу

Терең билим

Таза жазуу

Жыйынтык

Кыймыл атооч – этиштин маанисин (кыймылды) билдиргени менен, грамматикалык жагынан зат атоочко толук окшош.

Ал зат атооч сыяктуу жөндөлөт, жакталат жана сүйлөм мүчөсү боло алат.

Суроолор жана Жооптор

Көңүл бурганыңыздарга рахмат!