Сахналык кеп: Эрежелер, техникалар жана машыгуулар

САХНАЛЫК КЕП МАДАНИЯТЫ

Сөздүн күчү, сулуулугу жана таасири

Сахналык кеп деген эмне?

Сахналык кеп – бул актердун же баяндамачынын көрүүчүлөргө оюн даана, так жана көркөм жеткирүү чеберчилиги. Бул жөн гана сүйлөө эмес, сөз менен сүрөт тартуу.

Кептин 3 негизги куралы

1. Дикция

Ар бир тамганы жана тыбышты так, даана айтуу.

2. Дем алуу

Абаны үнөмдүү пайдаланып, сүйлөп жатканда туура дем алуу.

3. Үн (Тембр)

Үндүн бийиктиги, күчү жана анын жагымдуулугу.

Кептин техникасы

Интонация: Сөздү бир тондо эмес, өйдө-төмөн өзгөртүп айтуу.

Темп: Өтө тез же өтө жай эмес, кырдаалга жараша ылдамдык.

Пауза: Маанилүү ойду баса белгилөө үчүн тыным алуу.

Сөздүн түзүлүшү (Композиция)

1. Киришүү (Introduction): Угуучунун көңүлүн буруу.

2. Негизги бөлүк (Main Body): Ойду өнүктүрүү, кульминация.

3. Жыйынтык (Conclusion): Негизги ойду бекитүү.

Сахналык кептин түрлөрү

МОНОЛОГ

Каармандын өзүнө же көрүүчүгө кайрылып сүйлөгөн сөзү. Ички сезимдерди билдирет.

ДИАЛОГ

Эки же андан көп адамдын өз ара баарлашуусу. Аракет жана жооп кайтаруу.

Мисал: Монолог

Толгонайдын монологу («Саманчынын жолу»)

«Жер, сен бүткүл адамзаттын энесисиң, сен баарын көтөрөсүң! Мына мен, сенин үстүңдө турам, мен адаммын... Менин бактылуу болгум келет, Жер-Эне! Балдарымдын бактысын көргүм келет...»

Кеңеш: Бул жерде үнүңүздү жайлатып, ар бир сөзгө терең маани бериңиз.

Чыгармадан үзүндү менен иштөө

Ч. Айтматов «Биринчи мугалим»

«...Эсимде, ошол күнү күз эң бир кооз мезгилине келген эле. Теректердин жалбырагы саргайып, айлана алтынга бөлөнүп турган...»

Ташырма: Күзгү жаратылышты элестетип, суктануу менен окуңуз.

Дикция үчүн машыгуу: Жаңылмачтар

1. Кара бака, ала бака, Кара ала бака, Курбака.

2. Тегирменди, тегирменчи, Тегирменчил тепсең, термелбе.

Башында жай, анан барган сайын тез айтууга аракет кылыңыз!

Ийгиликтин ачкычы – машыгуу!

Сахналык кеп – бул талант гана эмес, эң негизгиси эмгек. Күн сайын күзгүгө карап машыгыңыз.