Буржуазныя рэформы 70-80 гг. XIX ст. у Беларусі
Агляд мадэрнізацыі, гарадской, ваеннай і судовай рэформ XIX стагоддзя ў Беларусі і Расійскай імперыі. Гістарычны кантэкст і контррэформы.
Буржуазныя рэформы 70-80 гг. XIX стагоддзя
Мадэрнізацыя грамадства і адміністрацыйнага кіравання ў Расійскай імперыі і на беларускіх землях
Гістарычны кантэкст
Пасля адмены прыгоннага права ў 1861 годзе краіна патрабавала далейшых змен. Саслоўная сістэма кіравання не адпавядала патрэбам развіцця капіталізму. Галоўнымі задачамі сталі рэарганізацыя мясцовага самакіравання, суда і войска.
Гарадская рэформа 1870 года
Увядзенне ўрадавых органаў гарадскога самакіравання — Гарадскіх дум.
Выбары на аснове маёмаснага цэнзу, а не саслоўнага паходжання.
Фарміраванне выканаўчых органаў — Гарадскіх упраў на чале з галавой.
Галоўная функцыя: кіраванне гаспадаркай горада, добраўпарадкаванне, адукацыя і медыцына.
«Абарона прастола і Айчыны ёсць святы абавязак кожнага расійскага падданага...»
З маніфеста аб увядзенні ўсеагульнай вайсковай павіннасці (1874)
Ваенная рэформа 1874 года
Рэкруцкая сістэма, якая існавала з часоў Пятра I, была заменена на ўсеагульную воінскую павіннасць. Гэта тычылася прадстаўнікоў усіх саслоўяў з 21 года. Армія станавілася больш мабільнай, сучаснай і масавай на выпадак вайны.
Змяненне тэрмінаў службы
Рэформа 1874 года радыкальна скараціла час знаходжання ў войску ў параўнанні са старой рэкруцкай сістэмай, што палепшыла эканоміку і дэмаграфію.
Асаблівасці рэформ на Беларусі
З-за паўстання 1863–1864 гг. палітыка царызму тут была больш жорсткай. Земская рэформа (мясцовае самакіраванне ў паветах) на беларускіх землях не праводзілася да 1911 года. У гарадах дзейнічаў больш высокі маёмасны цэнз, каб абмежаваць уплыў мясцовай шляхты.
Школьная і Судовая рэформы
Суд: Абвешчаны прынцыпы галоснасці, спаборнасці бакоў і незалежнасці відаў улады.
Абмежаванне: На Беларусі не быў уведзены інстытут прысяжных засядацеляў.
Адукацыя: Стварэнне рэальных вучылішчаў, даступнасць адукацыі для розных саслоўяў.
Палітыка 1880-х: Контррэформы
Пасля забойства Аляксандра II (1881) пачаўся перыяд рэакцыі. Аляксандр III прыняў меры па ўмацаванні самадзяржаўя: абмежаванне правоў гарадскіх дум, узмацненне цэнзуры, скарачэнне ўніверсітэцкай аўтаноміі.
Вынікі: Шлях да індустрыяльнага грамадства, нягледзячы на супярэчнасці
- гісторыя беларусі
- рэформы xix ст
- гарадская рэформа
- ваенная рэформа
- кантррэформы
- гісторыя
- беларусь
- адукацыя