Сандуу туюнтма: Математика боюнча сабак жана мисалдар
Сандуу туюнтмалар, амалдардын тартиби жана кашааларды колдонуу боюнча математикалык колдонмо. 7-класс үчүн аныктамалар жана мисалдар.
Сандуу туюнтма
Математика: Аныктамалар жана мисалдар
Сандуу туюнтма деген эмне?
Сандуу туюнтма – бул сандардан жана аларды байланыштырган амал белгилеринен (+, -, *, :) турган жазуу. Эгерде туюнтмада көрсөтүлгөн амалдар аткарылса, келип чыккан сан туюнтманын мааниси деп аталат.
Туюнтманын негизги элементтери
Сандар: Бардык натуралдык, бүтүн же бөлчөк сандар.
Амал белгилери: Кошуу (+), кемитүү (-), көбөйтүү (*) жана бөлүү (:).
Кашаалар: Амалдарды топтоо жана тартибин өзгөртүү үчүн колдонулат.
Амалдарды аткаруу тартиби
Эсептөөдө ийгиликке жетүү үчүн тартипти сактоо зарыл: 1. Кашаа ичиндеги амалдар. 2. Көбөйтүү же бөлүү (солдон оңго). 3. Кошуу же кемитүү (солдон оңго). Бул тартип бузулса, жооп туура эмес болуп калат.
Мисал: (20 - 5) : 3 = 5
Бул жерде 20дан 5ти кемитип (15), анан 3кө бөлөбүз.
Кашаанын мааниси
Кашаалар амалдардын кадимки аткарылуу тартибин өзгөртө алат. Мисалы, 2 * 5 + 3 = 13 болот, бирок 2 * (5 + 3) = 16 болот. Көрдүңүздөрбү? Кашааны туура колдонуу эсептөөнүн жыйынтыгына түздөн-түз таасир этет.
Туюнтма мааниге ээ болбогон учурлар
Эң негизги эреже: Нөлгө бөлүү мүмкүн эмес.
Мисалы, (15 - 3) : (5 - 5) туюнтмасы мааниге ээ эмес.
Себеби, экинчи кашаанын ичи (5 - 5) нөлгө айланат.
Күнүмдүк жашоодогу туюнтмалар
Класстагы окуучулардын математикалык жөндөмү (Текшерүү иши)
Бул диаграмма 7-класстын окуучуларынын 'Сандуу туюнтма' темасы боюнча жазган текшерүү ишинин жыйынтыгын көрсөтөт. Окуучулардын басымдуу бөлүгү теманы жакшы өздөштүргөн.
Жыйынтыктоо
Сандуу туюнтма – математиканын пайдубалы.
Амалдардын тартибин жана кашааларды эске алуу керек.
Бөлүүчү нөл болгондо туюнтма маанисиз болот.
Үй тапшырма: Окуу китебинен 25-көнүгүүнү аткаруу.
- математика
- сандуу туюнтма
- амалдардын тартиби
- кашаалар
- билим берүү
- кыргызча сабак



